Dit charmante dorp met hemelse vogelzang, ooievaars die zich nestelen in de natuur en waar een eeuwig zomergevoel heerst, vind je terug ten zuidoosten van de Mechelse stadskern. Muizen is gekend om haar groene schoonheid en unieke fauna in het Mechels Broek en de Barebeekvallei, waar ooievaars jagen op slakken, regenwormen, sprinkhanen, kevers, kikkers, muizen en mollen.
Als je vanuit de dorpskern, met de eenzame kerktoren die de Eerste Wereldoorlog heeft overleefd, de natuur tegemoet wandelt, kom je langs prachtige interbellumwoningen. Nabij de Muizenvaart vind je de Thaise tempel Wat Dhammapateep, waar je enkele meters verder ter hoogte van de Willendriesstraat niet de evenaar, maar wel de 51° noorderbreedtelijn oversteekt. Kortom, Muizen moet je gezien hebben.
Ontdek Muizen met onze wandelbrochure!
Niet te missen
1. Kerktoren Sint-Lambertus
Pal in het dorpshart, bevindt zich een overblijfsel van de Sint-Lambertuskerk die in de 17de eeuw verrees. Een Duitse V1 verwoestte de Sint-Lambertuskerk grotendeels. Enkel de toren bleef gespaard. Je kan hem hier nog steeds bewonderen, naast de nieuwe Sint-Lambertuskerk uit de jaren 1960.
De weg naar de kerktoren is rolstoeltoegankelijk. De ondergrond bestaat onder andere uit vlakke kasseien en goed bereidbare straatstenen.
2. Arcadia
In Muizen vind je een 'Arcadia', een fantasierijk land gevuld met bloemen, fruit, bossen en helder water. Op deze lap grond heeft de eigenaar als doel een agricultureel project uit te werken, een ecosysteem dat zichzelf in stand weet te houden. Hij is geboren met een passie voor natuur, dieren en het verdere milieu en wilt dit zoveel mogelijk delen met anderen. Je vindt hier een bivakzone, een ezelstrack, de oudste zwarte populier van de Antwerpse provincie, bijenkasten, een insectenhotel, een moestuin en zo veel meer.
Voor meer informatie omtrent toegankelijkheid, neem contact op met de locatie. Meer informatie vind je hier.
3. Barebeekvallei
In het weidse en afwisselende landschap van de Barebeekvallei vind je één van de mooiste knotwilgendreven. De regelmatig overstroomde graslanden trekken heel wat watervogels en steltlopers aan. Vele van deze vogels migreren op bepaalde periodes tussen deze prachtige natuur en het nabijgelegen Mechels Broek. Ook ooievaars zijn vaste bezoekers van de Barebeekvallei, waar ze jagen op voedsel als muizen en mollen. In deze omgeving kan je een prachtige natuurwandeling maken.
Geschiedenis
De oudste melding van de gemeente Muizen is terug te vinden in de 11de eeuw. Toen werd de naam vermeld als ‘Musena’, dit mogelijk in de betekenis van moeras. Er komen later nog andere schrijfwijzen voor met onder andere ‘Musinis’(1267), ‘Musene’ (1314), ‘Muysen’ (1438) en ‘Muysene’. De schrijfwijze die wij nu kennen werd in 1929 ingevoerd toen de spelling van de gemeentenamen werd aangepast.
Waar komt de huidige naam nu vandaan? De verklaring komt van de heer Remmerus Valerius. De pastoor beweerde dat Sint-Lambertus in 640 hier in de buurt zou gepreekt hebben. Hij vond in Muizen een tempel die was toegewijd aan de negen muzen (kunstgodinnen): Calliope, Clio, Erato, Thali, Melpomene, Terpsicore, Euterpe, Pofymucia en Urania.
De gemeente is ontstaan op de zuidelijke oever van de Dijle. Vroeger was hier een belangrijke Gallo-Romeinse en vroegmiddeleeuwse site gelegen. In de 20ste eeuw zijn er verschillende ontdekkingen gebeurd die dit staven. Zo is op het ‘Wieleveld’ in 1938-1939 een Romeinse villa en waterput opgegraven. Opgravingen brachten ook sporen aan het licht uit de Merovingische en Karolingische periode, waaronder zelfs een Karolingische schat van rond 884. Deze was hoogstwaarschijnlijk begraven zodat de kostbaarheden niet in de handen vielen van de Noormannen. In 1907 zijn er dan weer Merovingische graven en bijgiften ontdekt in de wijk Slagveld.
Er zijn een aantal ingrijpende wijzingen gebeurd in het uitzicht van de gemeente. Zo kwam onder andere het dorpscentrum in 1736, bij het aanleggen van de nieuwe steenweg naar Leuven, ten noorden van de baan te liggen. Ook werd vanaf 1750 het kanaal Leuven-Mechelen aangelegd en in 1837 de spoorlijn Mechelen-Leuven.
Muizen was tot ongeveer 1860 een landelijke gemeente met talrijke kastelen en landhuizen, die nu grotendeels verdwenen zijn. De vestiging van het arsenaal zorgde voor de inplantingen van het vormingsstation en de uitbouw van de metaalnijverheid. Met als gevolg dat meer bedrijven zich gingen vestigen in de gemeente en dat er meer vraag was naar arbeiderswoningen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Muizen zwaar beschadigd door Engels-Amerikaanse bombardementen. Hierdoor is er amper bouwkundig erfgoed vandaag de dag nog aanwezig. Na de oorlog werd er sterk ingezet op modernisering en sinds 1977 is Muizen een deelgemeente van Mechelen. Tegenwoordig wordt Muizen aanzien als een semi-industriële gemeente met een noordelijk landelijk gebied dat deel uitmaakt van het Mechels Broek.
Wil je graag meer weten over de geschiedenis van Muizen? Dan raadden wij het boek ‘MUYSEN-MUIZEN - Reis door de tijd in 250 foto’s’ aan van de heemkundige kring Lemmen Dol. Te koop is het boek niet meer, maar je kan het raadplegen in de stadsbib van Mechelen en in de bibliotheek van Muizen.
Bronnen: dorpsbewoners - inventaris.onroerenderfgoed.be - nl.wikipedia.org - stadsarchief.mechelen.be
Architectuur en erfgoed
Kastelen
In Muizen stonden in de loop der eeuwen verschillende kastelen. De meeste van deze uitzonderlijke gebouwen zijn intussen helaas verdwenen, zoals kasteel Wijnegemhof en kasteel Deudon dat in 1943 afbrandde. Ook kasteel Swyveghem, Vennecourt en Betzenbroeck zijn volledig van de kaart geveegd. Hier en daar kan je nog restanten terugvinden of markeringen die de gebouwen achterlieten.
Kasteel Swyveghem
Kasteel Swyveghem was gelegen in de Dreefstraat, wat de huidige Sint-Lambertuslaan is. Het kasteel verdween in 1943-1944, maar de omgrachting bleef bewaard en kan je bezichtigen ter hoogte van huisnummer 124.
Kasteel Vennecourt
Kasteel Vennecourt behoorde toe aan de familie de Meester van Betzembroeck. In 1950 werd het domein gebruikt voor jeugdkampen. Omdat het kasteel in verval geraakte, werd het afgebroken in 1962-1963. In de Vennecourtlaan bleef de oorspronkelijke omgrachting van het vroegere kasteel bewaard. Later, na de afbraak werd de grond verkaveld en kreeg het de naam de Ven.
Kasteel Bletzenbroeck
Kasteel Betzenbroeck was gelegen tussen Hotel Malcot en het Bos Van Loos en kent een zeer uitgebreide geschiedenis die reeds startte in 1274. Op een dag, in 1846, brak men het chateau af omdat het verouderd was en werd een nieuw gebouw in de plaats gezet. De naam kasteel van Betzenbroeck werd voor de eerste keer in 1870 gebruikt. In 1912 breidde het domein uit met een neogotische kapel aan de overzijde van de toren. Het kasteel werd in 1954 afgebroken na de grote schade die het gebouw opliep tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het koetshuis bleef wel bewaard. Van het kasteel werd ook een 3D-maquette gemaakt die in de nabije toekomst zal tentoongesteld worden. Enkele kastelen, zoals het kasteel van Planckendael en kasteel Muysenhuys zijn wel bewaard gebleven en kan je fysiek bewonderen.
Kasteel van Planckendael
Het kasteel werd gebouwd in 1780 in sobere rococo-stijl en staat er nog steeds. Oorspronkelijk deed het gebouw dienst als een buitengoed. Na de Tweede Wereldoorlog gebruikten de socialistische mutualiteiten het kasteel als een vakantiehuis. Sinds 1956 is het domein Planckendael, waaronder het kasteel, eigendom van de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde. In 1960 opende ZOO Planckendael zijn deuren voor het publiek.
Kasteel Muysenhuys of Ter Donk
Het kasteel Muysenhuys, ook wel Ter Donk, bevindt zich in de Bonheidensteenweg. Reeds in de 9de eeuw bevond zich hier een schans in de Dijlemeander die uitgroeide tot waterburcht in de middeleeuwen. Het is in de loop der eeuwen meermaals heropgebouwd, waaronder in de 13de, 15de, 16de en 19de eeuw. Het kasteel, ontworpen door architect Ruelens, werd grotendeels gebouwd met gerecupereerde bakstenen van het voormalige Muysenhuys en het in 1962 afgebroken Vennecourt kasteel.
Parochiekerk Sint-Lambertus
De huidige Sint-Lambertuskerk en de oude toren vind je terug aan Muizen-Dorp. Oorspronkelijk stond op de plaats van de huidige kerk een houten kerkje waar de geschiedenis ervan mogelijks terug gaat tot de 7de eeuw. In de plaats kwam er in de 10de eeuw een stenen kerk, naar het voorbeeld van de paltskapel te Aken en de Luikse Sint-Janskerk. De Muizenaars vervingen deze kerk door een gotisch exemplaar, dat aan het einde van de 16de eeuw tijdens de godsdiensttwisten afbrandde. Begin 17de eeuw werd er een nieuwe kerk gebouwd waar tijdens de daaropvolgende eeuwen aan werd uitgebreid en gewijzigd. In 1944 verwoestten de geallieerde bombardementen grotendeels de Sint-Lambertuskerk. Enkel de toren, die nu nog te bezichtigen valt, bleef gespaard. Naast deze oude toren staat de nieuwe Sint-Lambertuskerk die dateert uit de jaren 1960.
Opvallende gevels
In Muizen vind je meerdere unieke gebouwen terug. Op de hoek met de kruising van de Vlamingenstraat en de Magdalenasteenweg, springt een bepaald gebouw ongetwijfeld meteen in jouw blikveld. Het opvallend hoekpand uit de jaren 1930 is gebouwd in de bouwstijl nieuwe zakelijkheid. Wanneer je verder door de Vlamingenstraat zou wandelen, merk je een statige alleenstaande eclectische villa op uit de jaren 1920. Ook een ander huis in de Brugstraat zal jouw aandacht opwekken. In dit mooie art-deco plaatje woonde de burgemeester.
Oud Cisterciënzerinnenklooster
Gedurende meerdere eeuwen was er in Muizen een cisterciënzerinnenklooster. De geschiedenis hiervan gaat terug tot het einde van de 14de eeuw. Dit bescheiden klooster groeide al snel uit tot een bloeiende gemeenschap. De kerk en gebouwen werden uitgebreid. In het begin van de 16de eeuw was de financiële situatie van het klooster positief en had het klooster een groot geestelijk aanzien. Deze situatie veranderde echter aan het einde van de zestiende eeuw. Door ziekte en oorlog moesten de cisterciënzerinnen verhuizen naar Mechelen, waar ze wel genoten van de bescherming van de stadsmuren. De zusters settelden zich aan de Korte Heergracht. Het Muizenklooster werd volledig verwoest en is nooit meer opgebouwd.
Wat Dhammapateep
Achter de muren van een knappe hoeve in de Willendriesstraat bevindt zich Wat Dhammapateep, een Belgische boeddhistische tempel in Thaise theravadatraditie. De tempel van het licht en de Leer werd opgericht in 2005 maar huist pas in Muizen sinds 2017. Je vindt hier een opvallend Boeddhabeeld, tot op heden zelfs het grootste stenen beeld van Europa in zijn soort.
Bronnen: dorpsbewoners - inventaris.onroerenderfgoed.be - www.hasa.be/project - stadsarchief.mechelen.be - www.watdhammapateep.be
Groen en blauw
Natuurreservaat Barebeekvallei
Het gebied rond de Barebeek behoort tot het prachtige cultuurlandschap van de Beneden-Dijlevallei. In dit weidse en afwisselende landschap vinden we een van de mooiste knotwilgendreven. De regelmatig overstroomde graslanden trekken heel wat watervogels en steltlopers aan. Het gebied ligt vlakbij het Mechels Broek, zodat vogels vaak migreren bestaat tussen beide gebieden. Je vindt er niet alleen watervogels en steltlopers maar ook ooievaars zijn vaste bezoekers van de Barebeekvallei. Ooievaars vinden hier namelijk voeding, waaronder kikkers, muizen, mollen en slakken.
De benedenloop van de Barebeek draagt duidelijk heel wat natuurkansen in zich. Natuurpunt wachtte alvast niet tot al het Barebeekwater weer proper is om hier een hoopvol natuurproject te starten. De laatste jaren werden in het gebied een vijftal hectaren bosjes en ruigten aangekocht en in 2003 nog eens vier hectare mooie natte dottergraslanden. Tijdens de lentemaanden kan je daar genieten van de prachtige kleuren van pinkster- en koekoeksbloemen in contrast met pakken dotterbloemen.
In de Muizenhoekstraat bevindt zich het bezoekerscentrum van Natuurpunt. Daar vind je info over uitgestippelde wandelroutes in de Barebeekvallei, Mispeldonk en het vlakbij gelegen Mechels Broek.
Natuurreservaat Mechels Broek
Het Mechels Broek is een nat en open moeras dat tot het vroegere overstromingsgebied van de Dijle behoort. De grote zandwinningput is een belangrijke rust- en eetplaats voor veel watervogels en dus ideaal voor de vogelliefhebbers.
In het voorjaar zie je dat vele prachtige vogels als blauwborsten, rietzangers, waterrallen, zomertalingen het Mechels Broek uitkiezen om hun gezinnetje uit te breiden. In het najaar blijven visarenden en kiekendieven wat hangen om uit te rusten van de grote trek die ze ondernemen. De winter is dan weer ideaal om grote groepen eenden te zien. Omdat het Mechels Broek vlakbij Planckendael ligt, waar er een ooievaarsproject loopt, vind je hier soms ook hele groepen ooievaars.
Het hele jaar rond kunnen gezinnen met kinderen terecht in het bezoekerscentrum voor een leuke speurtocht in het Mechels Broek. Met de jongsten kan je op stap met de Boeboektas (5 tot 10 jaar), iets grotere jongens en meisjes kunnen leren kompaslezen met de kompastocht. Of plaats tien foto's langs het wandelpad in de juiste volgorde met de fotozoektocht.
De Vaart ter hoogte van Zoo Planckendael
Het Kanaal Leuven-Dijle, vroeger ook wel bekend als de Leuvense Vaart, verbindt de Vaartkom in Leuven al sinds 1752 met de Dijle. Ter hoogte van Muizen, aan de Muizenvaart, kan je verschillende watersporten beoefenen zoals SUP en kajaking. Wat deze plek nog uniek maakt, is dat je het domein van ZOO Planckendael spot. Met wat geluk zie je een van de olifanten, panters, pinguïns of flamingo's. Tijdens de lente en zomer is deze dijk erg in trek bij fietsers. Verder leven hier heel wat eenden, fuuten en andere vogelsoorten. Zet je neer op een van de bankjes en geniet van de kalmte aan het water.
Bronnen: dorpsbewoners
Bereikbaarheid
Met de fiets
In Mechelen kan je op verschillende plaatsen fietsen huren. Je kan best altijd op voorhand even informeren of er fietsen beschikbaar zijn. Een fiets huren kost ongeveer € 10 per dag, maar de prijs varieert sterk per leverancier. Aan het Mechelse station staan bovendien Blue-bikes voor je klaar, handige fietsen die je als abonnee gemakkelijk kan huren. Zo ben je in no time op je bestemming!
Op tocht met de fiets en in panne gevallen onderweg? Geen nood! In Mechelen vind je verschillende locaties om je fiets te laten herstellen.
Openbaar vervoer
Met de bus
De Lijn beheert streek -en stadsbussen. De streeklijnen rijden ongeveer een keer per uur, de stadslijnen meestal om de vijftien minuten. In het weekend en tijdens schoolvakanties rijden er minder bussen.
Per taxi
Aan het station van Mechelen vind je een of meerdere taxi's op de vaste staanplaatsen vlakbij de stationsuitgang op het Koning Albertplein. Ook op andere plaatsen in de stad vind je vaste parkeerplaatsen voor taxi's, maar deze zijn niet altijd ingenomen. In dat geval bel je best een van de Mechelse taximaatschappijen om een taxi te reserveren. Meer informatie over de Mechelse taximaatschappijen vind je hier terug.
Met de auto
Autoverhuur
Beschik je niet over een eigen wagen, maar zou je er graag een huren? Ontdek de verschillende aanbieders in Mechelen.
Parkeren
Op weg met de auto naar Muizen? W Laat je wagen achter aan Muizen-Dorp of Kerkplein 16 Parking en zet zo je reis verder. Ook op Mechelen Stationsparking P1 zal mogelijk een plaatsje voor jouw wagen vrij staan. Van hieruit zet je de reis verder langs de Muizenvaart. Ontdek hier de parkings in Mechelen.
Delen
